Home

ความโปร่งใสไม่ใช่อุปสรรคในการปล่อยเงินกู้รากหญ้า

Details

Created on Sunday, 18 September 2011 20:48

ความโปร่งใสไม่ใช่อุปสรรคในการปล่อยเงินกู้รากหญ้า
    มีคนถามผมว่า...
    การที่คุณธีระชัย ภูวนาถนรานุบาล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง  จะจัดระเบียบการปล่อยกู้ของสถาบันการเงินเฉพาะกิจของรัฐ หรือธนาคารของรัฐใหม่ให้โปร่งใสยิ่งขึ้น จะทำให้กลุ่มธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม รวมทั้งกลุ่มคนระดับล่างกู้เงินจากธนาคารของรัฐยากขึ้นหรือไม่

    ก่อนตอบคำถามนี้ ต้องดูก่อนว่า รัฐมนตรีคลังต้องการให้สถาบันการเงินของรัฐทำอะไรบ้าง เพื่อสร้างความโปร่งใส

    ที่ปรากฏตามข่าว รัฐมนตรีคลังต้องการให้ธนาคารของรัฐจัดทำงบการเงินที่สะท้อนผลการดำเนินงานอย่างตรงไปตรงมาตามความเป็นจริง เช่น ถ้าปล่อยสินเชื่อแล้วเกิดหนี้เสีย ก็ต้องตั้งสำรองหนี้สูญตามเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดเหมือนสถาบันการเงินทั่วไป
    นอกจากนั้น ยังต้องการให้ธนาคารรัฐขยายสินเชื่อให้ตรงตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติจัดตั้งสถาบันการเงินเฉพาะกิจแต่ละแห่ง เช่น...
    ธนาคารอาคารสงเคราะห์มีหน้าที่ปล่อยสินเชื่อให้ประชาชนที่มีรายได้น้อย มีโอกาสซื้อบ้านเรือนที่พักอาศัยของตนเอง ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร มีหน้าที่ดูแลเกษตรกรและสนับสนุนนโยบายของรัฐในการให้ความช่วยเหลือเกษตรกร และพัฒนาภาคการเกษตรและสหกรณ์ของประเทศ ธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าควรให้สินเชื่อเพื่อส่งเสริมการส่งออกและพัฒนาภาคการอุตสาหกรรม เป็นต้น โดยตามข่าวคุณธีระชัยระบุว่าธนาคารของรัฐไม่ควรปล่อยสินเชื่อให้ลูกหนี้รายใหญ่หรือธุรกิจที่สามารถขอสินเชื่อจากสถาบันการเงินทั่วไปได้อยู่แล้ว
    พอข่าวนี้ออกมา ก็มีการตั้งข้อสังเกตว่า ต่อไปการปล่อยเงินกู้ของสถาบันการเงินเฉพาะกิจให้กับธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม รวมทั้งคนระดับล่างจะทำได้ยาก เพราะกฎเกณฑ์ในการให้กู้จะเข้มงวดขึ้น
    พูดอย่างตรงไปตรงมาเลยครับ ผมมีความเห็นตรงกันข้ามกับข้อสังเกตนี้ และสนับสนุนแนวนโยบายของรัฐมนตรีคลังเต็มร้อย ถ้าเป็นความจริงตามข่าว
     ลองพิจารณาไล่ประเด็นที่คุณธีระชัย ภูวนาถนรานุบาล ระบุทีละประเด็น
    เริ่มจากที่ต้องการให้สถาบันการเงินของรัฐ จัดทำงบการเงินอย่างถูกต้องตรงตามความจริง ถ้าปล่อยกู้แล้วทำให้เกิดหนี้เสีย ก็ต้องตั้งสำรองหนี้เสียให้ครบ ไม่หมกเม็ด แสดงผลกำไร ทั้งๆ ที่ยังตั้งสำรองหนี้เสียไม่ครบ
    สำหรับประเด็นนี้ ผมมองอย่างไรก็มองไม่เห็นว่าจะทำให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจไม่สามารถขยายสินเชื่อเพิ่มขึ้นได้อย่างไร ผมกลับมองไปในทางตรงกันข้ามว่า หากมีการปฏิบัติตามนโยบายนี้อย่างเคร่งครัด จะทำให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจของรัฐมีความแข็งแกร่ง น่าเชื่อถือ สามารถระดมเงินทุนต้นทุนต่ำจากสาธารณชนและสถาบันการเงินทั้งในประเทศและต่างประเทศ  เพื่อนำไปขยายสินเชื่อเข้าสู่กลุ่มลูกค้า เป้าหมายที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติจัดตั้งสถาบันการเงินเฉพาะกิจแต่ละแห่ง ผิดกับสถาบันการเงินที่เล่นแร่แปรธาตุ จัดทำงบการเงินแบบหมกเม็ด ไม่เป็นไปตามมาตรฐานบัญชีที่ถูกต้อง ทำให้ไม่มีใครเชื่อถือ การระดมทุนทำได้ยาก และต้นทุนสูง จึงต้องพยายามดิ้นรนหารายได้โดยเน้นผลตอบแทนจากการปล่อยสินเชื่อ ทั้งๆ ที่ลูกค้าเป้าหมายเป็นกลุ่มลูกค้าที่ควรได้รับความช่วยเหลือด้านต้นทุนทางการเงิน หรือไม่ก็ปล่อยสินเชื่อให้ลูกค้าที่ไม่เคยคิดจะจ่ายคืนเงินกู้ จึงพร้อมที่จะจ่ายดอกเบี้ยในอัตราเท่าไรก็ได้ตามแต่จะเรียกร้อง เป็นที่มาของปัญหาหนี้เสียให้ตามล้างตามเช็ดกันต่อไปไม่รู้จบ
    ปัญหาเหล่านี้ถูกซุกไว้ใต้พรม ไม่เคยได้รับการแก้ไขอย่างจริงจัง เพราะสถาบันการเงินเฉพาะกิจสามารถขอเงินชดเชยจากรัฐ ไม่ว่ารัฐจะมีมาตรการทางการเงินอะไรออกมา โดยอ้างว่ามีต้นทุนสูง โดยไม่เคยมีใครตั้งคำถามว่า ในฐานะที่เป็นสถาบันการเงินของรัฐ มีระดับความน่าเชื่อถือระดับเดียวกัน กระทรวงการคลัง ทำไมถึงไม่สามารถระดมเงินทุนต้นทุนต่ำมาใช้หมุนเวียนในธุรกิจ แทนที่จะขอให้รัฐบาลชดเชยส่วนต่างดอกเบี้ยลูกเดียว
    ดังนั้น สำหรับประเด็นนี้ผมจึงขอสนับสนุนนโยบายของรัฐมนตรีคลัง 100% และมั่นใจว่า หากสถาบันการเงินเฉพาะกิจแสดงผลการดำเนินงานอย่างโปร่งใส ถูกต้อง ตรงต่อความเป็นจริง จะยิ่งทำให้สถาบันการเงินของรัฐมีความสามารถในการให้ความสนับสนุนลูกค้ารายย่อยตามที่กำหนดไว้ในพันธกิจการจัดตั้งสถาบันการเงินเหล่านี้ขึ้นมาอย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น โดยตัวสถาบันเองยิ่งทวีความเข้มแข็ง มีความสามารถสนับสนุนนโยบายภาครัฐได้ด้วยตนเอง ไม่จำเป็นต้อง “ขอชดเชย” ทุกเรื่องอย่างที่เคยเป็นมา ทั้งนี้ เพราะสถาบันการเงินนั้นอยู่ได้เพราะความน่าเชื่อถือ และความน่าเชื่อถือจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อสถาบันการเงินนั้นมีการบริหารจัดการอย่างโปร่งใส ตรงไปตรงมา สามารถตรวจสอบได้ภายใต้มาตรฐานที่ทุกคนทราบและยอมรับเท่านั้น
    ส่วนข้อกริ่งเกรงที่ว่า ถ้าสถาบันการเงินเฉพาะกิจต้องตั้งสำรองหนี้สูญให้ครบถ้วนตามความเป็นจริง จะทำให้การขยายสินเชื่อติดขัดนั้น
    ความจริง เรื่องการตั้งสำรองหนี้สูญตามความเป็นจริงนั้น ไม่ใช่เป็นปัญหาและอุปสรรคในการขยายสินเชื่อของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ เพราะขนาดสถาบันการเงินบางแห่งมีหนี้เสียสูงเกือบร้อยละ 50 ของสินเชื่อทั้งหมด ก็ยังดำเนินงานตามปกติ ไม่ได้ถูกปิดถูกยึดหรือห้ามไม่ให้ขยายสินเชื่อเหมือนธนาคารพาณิชย์ของเอกชน เนื่องจากสถาบันการเงินเหล่านี้ไม่ได้อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของธนาคารแห่งประเทศไทยตามพระราชบัญญัติสถาบันการเงินเหมือนธนาคารพาณิชย์ แต่เป็นสถาบันการเงินของรัฐ ตั้งขึ้นมาโดยพระราชบัญญัติเฉพาะตัว ไม่มีบทลงโทษว่าหากสถาบันการเงินเฉพาะกิจปล่อยสินเชื่อแล้วเกิดหนี้เสียจนต้องตั้งสำรองหนี้สูญเพิ่ม ทำให้สัดส่วนเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงต่ำกว่าเกณฑ์ 8.5% แล้ว จะต้องยุติการดำเนินการ ถูกควบคุมจนกว่าจะแก้ไขปัญหาสำเร็จเหมือนธนาคารพาณิชย์ทั่วไป
    เท่าที่ผ่านมา กระทรวงการคลังซึ่งเป็นทั้งเจ้าของและผู้กำกับดูแลสถาบันการเงินเฉพาะกิจ ไม่เคยสั่งห้ามสถาบันการเงินเฉพาะกิจที่มีปัญหาด้านความไม่เพียงพอของเงินกองทุนยุติการปล่อยสินเชื่อ แต่จะใช้เงินภาษีอากรของประชาชนเพิ่มทุนให้เพื่อทำให้สัดส่วนเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงเป็นไปตามเกณฑ์ หรือไม่ก็ผ่อนผันขยายเวลาการตั้งสำรองหนี้สูญไปเรื่อยๆ จนผู้บริหารเคยตัว ไม่ขวนขวายแก้ไขปัญหาของตัวเองเหมือนผู้บริหารธนาคารพาณิชย์ในภาคเอกชน
    สำหรับประเด็นที่สามคือ การให้สถาบันการเงินเฉพาะกิจแต่ละแห่งให้เงินกู้แก่กลุ่มลูกค้าที่เป็นเป้าหมายหลักในการจัดตั้งสถาบันการเงินเฉพาะกิจแต่ละแห่งขึ้นมาเท่านั้น ผมว่าถ้าทำได้จริง แทนที่จะทำให้ธุรกิจขนาดเล็กและคนระดับล่างกู้เงินยากขึ้น การณ์กลับควรจะเป็นไปในทางตรงกันข้าม เพราะสถาบันการเงินเฉพาะกิจจะต้องดึงทรัพยากรที่ถูกนำไปใช้สะเปะสะปะกลับมาใช้ให้ตรงตามวัตถุประสงค์ เช่น จากกลุ่มธุรกิจอื่นหรือจากลูกค้ารายใหญ่ไม่กี่รายมากระจายให้กับลูกค้าธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม และคนระดับล่างได้อีกมากมาย ซึ่งนอกจากเป็นการขยายสินเชื่อตรงตามวัตถุประสงค์แล้ว ยังเป็นการกระจายความเสี่ยงออกไปด้วยในขณะเดียวกัน
    ท่านผู้อ่านอาจไม่ทราบว่า ความเสียหายจากหนี้เสียของสถาบันการเงินเฉพาะกิจไม่ได้เกิดจากกลุ่มลูกค้าเป้าหมายตามวัตถุประสงค์ในการจัดตั้ง แต่เกิดจากปล่อยสินเชื่ออย่างไม่มีหลักการมากกว่า ทำให้ภาษีอากรของประชาชนถูกใช้ไปแล้วไม่รู้กี่หมื่นล้านบาท เพื่อเพิ่มทุนหรือความจริงคือชดใช้ความเสียหายของสถาบันการเงินเฉพาะกิจบางแห่ง ถ้าความเสียหายที่เกิดขึ้นเป็นความเสียหายที่เกิดตามนโยบายของรัฐ เช่น โครงการช่วยเหลือเกษตรกรต่างๆ ของธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร ผมคิดว่าเราคงยอมรับได้
    แต่สำหรับความเสียหายที่เกิดจากการบริหารผิดพลาดหรือไม่สุจริตนั้น ท่านจะยอมให้เขาใช้เหตุผลว่า จำเป็นต้องผ่อนปรนหลักเกณฑ์การปล่อยสินเชื่อเพื่อแสวงหาผลประโยชน์กันต่อไปกระนั้นหรือ!

• < Prev